umierajac gwiazdy

Umierając gwiazdy odrzucają swoje zewnętrzne warstwy. Gaz w naszej Galaktyce wielokrotnie był we wnętrzach gwiazd i poza nimi. Dlatego też wyniki obserwacji pobliskich obłoków mogą sugerować jedynie najmniejszą wartość pierwotnej obfitości deuteru. Gdybyż można było dotrzeć do prawdziwie czystej, pierwotnej materii, która nigdy nie przeszła chemicznej ewolucji! Chociaż nie możemy przynieść takiej materii do laboratorium, potrafimy sprawdzić jej skład chemiczny, badając wpływ, jaki wywiera na widmo odległych źródeł światła. Jasne kwazary najjaśniejsze obiekty we Wszechświecie znajdują się tak daleko, że światło, które dziś widzimy, zostało przez nie wyemitowane wtedy, kiedy rozmiary Wszechświata były jakieś 46 razy mniejsze niż dziś, a jego wiek wynosił przypuszczalnie zaledwie.wczesnych protogwiazdowych etapów ewolucji.